kaveh73
30-08-2007, 17:22
نقدی بر فیلتـرینگ اینترنت
با گذشت چند سال از ورود اينترنت به كشور و طرح مساله فیلتـرينگ سايتها، اين موضوع همچنان به عنوان يك بحث مهم در اين عرصه مطرح است و همواره نظراتي در مورد آن به گوش ميرسد كه فیلتـرينگ را به يك موضوع ادامهدار تبديل كرده و بيشك، كاربري را نميتوان يافت كه در جريان استفاده از سايتهاي اينترنتي، با اين موضوع و مشكلات احتمالي ناشي از آن روبهرو نشده باشد.
تجربه نشان داده است كه فیلتـرينگ اينترنت به شكل يكسانى ازسوي همه خدماتدهندگان آن اعمال نميشود و همچنان كاربران اينترنت شاهد خدمات متفاوتي در اين عرصه هستند و درواقع كاربران وجود نوعي ناهماهنگي در فیلتـرينگ سايتها را احساس ميكنند.
به گزارش ايسنا مواردي از مصاديق فیلتـرينگ ازسوي كميته سه نفره تعيين مصاديق فیلتـرينگ براي سايتهاي نامطلوب اينترنتى مشخص ميشود و مواردي مستقيما ازسوي شركت فناوري اطلاعات فیلتـر ميشوند، مواردي هم ازسوي اين شركت براي فیلتـرينگ به شركتها اعلام ميشود و حضور بخشي از قوه قضائيه و ارتباط مستقيم آن با شركتهاي توزيعكننده عمده اينترنت هم از يك سو نوع متفاوتي از فیلتـرينگ را ايجاد كرده است.
اما جداي از اين موارد، بعضي شركتهاي ICP فیلتـرينگ سختگيرانه را نيز اعمال ميكنند كه بعضا كلمات بهعنوان عناصر اصلي دسترسي و جستوجوي سايتها مورد فیلتـر قرار ميگيرند به اين صورت كه اگر كاربري يك نام غيرمجاز را در فيلد جستوجو تايپ كند، بلافاصله با صفحه فیلتـرينگ روبهرو ميشود.
شايد با اين شيوه سايتهاي موردنظر فیلتـر شوند، اما به دليل آنكه دايره استفاده از اين كلمات به كلمات مستهجن محدود نميشود و به ساير كلمات نزديك به اين دسته نيز بسط داده شد، به اين ترتيب دايره وسيعي از جستوجوي كاربران اينترنتى كه احيانا كلمه يا كلماتي از اين دست در داخل آن قرار ميگرفت، مسدود شد.
به عنوان نمونه هماكنون برخي شركتهاي اينترنتى كلمهاي مثل "جنسيت" را مورد فیلتـر قرار دادهاند؛ در حالى كه اين كلمه به جز معناي عمومي خود، معانى بسياري را نيز در بر ميگيرد كه به اين ترتيب كاربران قادر به دسترسي به يافتههاي مرتبط با آنها نيستند. مثلا با اين روش، دسترسي به سايتهاي علوم پزشكي براي دانشجويان و محققان اين رشتهها عملا غيرممكن خواهد بود.
به عقيده كارشناسان، فیلتـر كردن كلمات امروزه يكي از بزرگترين مشكلات كاربران علمي و تخصصي به شمار ميرود؛ هماكنون بخش وسيعي از سايتهاي علمي، هنري و فرهنگي به دليل آنكه از كلماتي شبيه به كلمات مشكوك استفاده ميكنند، مورد فیلتـر قرار گرفتهاند و از آنجا كه اين نوع از فیلتـرينگ اساسا شكل هوشمندي ندارد تركيب سالم برخي كلمات را كه ممكن است شامل يك كلمه با استفاده بعضا غيراخلاقي نيز باشد، مورد فیلتـر قرار ميدهند.
كارشناسان همچنين بر اين عقيدهاند كه مواردي كه شامل تركيبهاي سالم از برخي كلمات نسبتا نامانوس باشد را ميتوان يكي از معضلات فعلي بخش فیلتـرينگ كشور دانست؛ به طوري كه دسترسيهاي بسياري را نيز به سايتهاي مناسب مسدود ميكند و بخش عمدهاي از قشرهاي دانشگاهي و علمي نسبت به اين شكل فیلتـرينگ معترضند؛ چراكه در ازاي سايتهاي غيراخلاقي كه تنها درصدي از كل اينترنت را تشكيل ميدهند، سايتهاي بسياري نيز مورد فیلتـر قرار گرفته است.
حيرتانگيز آنجا ميشود كه واژه "عشق" هم به اين سرنوشت دچار شده و مثلا نتيجه جستوجوي "عشق الهي" در موتورهاي جستوجوگر، بلافاصله براي مخاطب فیلتـر ميشود. تمام اين موارد در حالي است كه مقامات شركت فناوري اطلاعات از ايجاد و راهاندازي يك بانك فیلتـرينگ و يكجانبه شدن سيستم منبع مسدودسازي سايتها خبر دادهاند و گفته ميشود، اختلافى كه هم اكنون ميان فیلتـرينگ مراكز مختلف ارائه كننده اينترنت وجود دارد، از بين رفته و از شيوهاي به غير از مسدودسازي كلمه نيز بهره گرفته ميشود.
معاون وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات چندي قبل از راهاندازي اين بانك اطلاعاتي فیلتـرينگ در كشور خبر داد. وفا غفاريان رييس هياتمديره شركت مخابرات ايران اظهار كرد: وظيفه اين سيستم شناسايي و ردهبندي سايتهاي غيرمجاز (غير اخلاقي) است؛ علاوه بر اين، چنانچه سايتي توسط مراجع ذيصلاح دستور انسداد داشته باشد، به اين بانك اطلاعاتي اضافه و به طور همزمان به فیلتـرهاي منصوبه در شبكه اعمال ميشود.
اما با اين حال جاي چند سوال در زمينه بانك اطلاعات ملي فیلتـرينگ وجود دارد، البته ترديدي نيست كه صفحات حاوي تصاوير غيراخلاقي و سايتهاي حاوي توهين به مقدسات و باورهاي عقيدتي جامعه بايد فیلتـر شوند، اما در اين ميان بعضا اختلاف نظرهايي به جز اين دو حوزه وجود دارد كه بعضا در فیلتـر آنها برخوردهاي سليقهيي مشاهده ميشود.
حال اين سوال براي كاربران وجود دارد كه مراجع ذيصلاح براي تشخيص اين معيارها كدامند؟ طي چند سالي که از تشکيل کميته تعيين مصاديق فیلتـرينگ گذشته، چرا هنوز امکان برقراري ارتباط مستقيمي با ايشان وجود نداشته يا حداقل يک سايت جهت طرح مسائل، اخبار، نقطه نظرات و پيشنهادات به طور مستقيم وجود ندارد؟
در هر حال فیلتـرينگ اينترنت همچون چاقويى دولبه ميتواند به همان شكل كه دسترسي به برخي سايتهاى غيرمفيد و غيراخلاقي را مسدود سازد، سايتهاي مفيد و سالم را نيز از دسترس كاربران دور كند. به نظر ميرسد پيگيري روشهايى براي اعلام و اصلاح فیلتـرينگ اشتباهي مهمترين كاري ميتواند باشد كه در بخش مخابراتي بايد صورت بگيرد؛ خصوصا آنكه حداقل در اين عرصه تاكنون سياستهاي جديد اعلام نشده است.
اما تلاش ايسنا براي پيگيري اين مسائل، پاسخ به ابهامات موجود و گفتوگو با مسوولان مربوطه درباره ويژگيهاي بانك اطلاعاتي فیلتـرينگ يا پالايش كشور و نقشي كه ميتواند در جهت رفع ناهماهنگيهاي موجود در اعمال فیلتـرينگ داشته باشد، تا لحظهي مخابره اين گزارش به نتيجه نرسيد.
با گذشت چند سال از ورود اينترنت به كشور و طرح مساله فیلتـرينگ سايتها، اين موضوع همچنان به عنوان يك بحث مهم در اين عرصه مطرح است و همواره نظراتي در مورد آن به گوش ميرسد كه فیلتـرينگ را به يك موضوع ادامهدار تبديل كرده و بيشك، كاربري را نميتوان يافت كه در جريان استفاده از سايتهاي اينترنتي، با اين موضوع و مشكلات احتمالي ناشي از آن روبهرو نشده باشد.
تجربه نشان داده است كه فیلتـرينگ اينترنت به شكل يكسانى ازسوي همه خدماتدهندگان آن اعمال نميشود و همچنان كاربران اينترنت شاهد خدمات متفاوتي در اين عرصه هستند و درواقع كاربران وجود نوعي ناهماهنگي در فیلتـرينگ سايتها را احساس ميكنند.
به گزارش ايسنا مواردي از مصاديق فیلتـرينگ ازسوي كميته سه نفره تعيين مصاديق فیلتـرينگ براي سايتهاي نامطلوب اينترنتى مشخص ميشود و مواردي مستقيما ازسوي شركت فناوري اطلاعات فیلتـر ميشوند، مواردي هم ازسوي اين شركت براي فیلتـرينگ به شركتها اعلام ميشود و حضور بخشي از قوه قضائيه و ارتباط مستقيم آن با شركتهاي توزيعكننده عمده اينترنت هم از يك سو نوع متفاوتي از فیلتـرينگ را ايجاد كرده است.
اما جداي از اين موارد، بعضي شركتهاي ICP فیلتـرينگ سختگيرانه را نيز اعمال ميكنند كه بعضا كلمات بهعنوان عناصر اصلي دسترسي و جستوجوي سايتها مورد فیلتـر قرار ميگيرند به اين صورت كه اگر كاربري يك نام غيرمجاز را در فيلد جستوجو تايپ كند، بلافاصله با صفحه فیلتـرينگ روبهرو ميشود.
شايد با اين شيوه سايتهاي موردنظر فیلتـر شوند، اما به دليل آنكه دايره استفاده از اين كلمات به كلمات مستهجن محدود نميشود و به ساير كلمات نزديك به اين دسته نيز بسط داده شد، به اين ترتيب دايره وسيعي از جستوجوي كاربران اينترنتى كه احيانا كلمه يا كلماتي از اين دست در داخل آن قرار ميگرفت، مسدود شد.
به عنوان نمونه هماكنون برخي شركتهاي اينترنتى كلمهاي مثل "جنسيت" را مورد فیلتـر قرار دادهاند؛ در حالى كه اين كلمه به جز معناي عمومي خود، معانى بسياري را نيز در بر ميگيرد كه به اين ترتيب كاربران قادر به دسترسي به يافتههاي مرتبط با آنها نيستند. مثلا با اين روش، دسترسي به سايتهاي علوم پزشكي براي دانشجويان و محققان اين رشتهها عملا غيرممكن خواهد بود.
به عقيده كارشناسان، فیلتـر كردن كلمات امروزه يكي از بزرگترين مشكلات كاربران علمي و تخصصي به شمار ميرود؛ هماكنون بخش وسيعي از سايتهاي علمي، هنري و فرهنگي به دليل آنكه از كلماتي شبيه به كلمات مشكوك استفاده ميكنند، مورد فیلتـر قرار گرفتهاند و از آنجا كه اين نوع از فیلتـرينگ اساسا شكل هوشمندي ندارد تركيب سالم برخي كلمات را كه ممكن است شامل يك كلمه با استفاده بعضا غيراخلاقي نيز باشد، مورد فیلتـر قرار ميدهند.
كارشناسان همچنين بر اين عقيدهاند كه مواردي كه شامل تركيبهاي سالم از برخي كلمات نسبتا نامانوس باشد را ميتوان يكي از معضلات فعلي بخش فیلتـرينگ كشور دانست؛ به طوري كه دسترسيهاي بسياري را نيز به سايتهاي مناسب مسدود ميكند و بخش عمدهاي از قشرهاي دانشگاهي و علمي نسبت به اين شكل فیلتـرينگ معترضند؛ چراكه در ازاي سايتهاي غيراخلاقي كه تنها درصدي از كل اينترنت را تشكيل ميدهند، سايتهاي بسياري نيز مورد فیلتـر قرار گرفته است.
حيرتانگيز آنجا ميشود كه واژه "عشق" هم به اين سرنوشت دچار شده و مثلا نتيجه جستوجوي "عشق الهي" در موتورهاي جستوجوگر، بلافاصله براي مخاطب فیلتـر ميشود. تمام اين موارد در حالي است كه مقامات شركت فناوري اطلاعات از ايجاد و راهاندازي يك بانك فیلتـرينگ و يكجانبه شدن سيستم منبع مسدودسازي سايتها خبر دادهاند و گفته ميشود، اختلافى كه هم اكنون ميان فیلتـرينگ مراكز مختلف ارائه كننده اينترنت وجود دارد، از بين رفته و از شيوهاي به غير از مسدودسازي كلمه نيز بهره گرفته ميشود.
معاون وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات چندي قبل از راهاندازي اين بانك اطلاعاتي فیلتـرينگ در كشور خبر داد. وفا غفاريان رييس هياتمديره شركت مخابرات ايران اظهار كرد: وظيفه اين سيستم شناسايي و ردهبندي سايتهاي غيرمجاز (غير اخلاقي) است؛ علاوه بر اين، چنانچه سايتي توسط مراجع ذيصلاح دستور انسداد داشته باشد، به اين بانك اطلاعاتي اضافه و به طور همزمان به فیلتـرهاي منصوبه در شبكه اعمال ميشود.
اما با اين حال جاي چند سوال در زمينه بانك اطلاعات ملي فیلتـرينگ وجود دارد، البته ترديدي نيست كه صفحات حاوي تصاوير غيراخلاقي و سايتهاي حاوي توهين به مقدسات و باورهاي عقيدتي جامعه بايد فیلتـر شوند، اما در اين ميان بعضا اختلاف نظرهايي به جز اين دو حوزه وجود دارد كه بعضا در فیلتـر آنها برخوردهاي سليقهيي مشاهده ميشود.
حال اين سوال براي كاربران وجود دارد كه مراجع ذيصلاح براي تشخيص اين معيارها كدامند؟ طي چند سالي که از تشکيل کميته تعيين مصاديق فیلتـرينگ گذشته، چرا هنوز امکان برقراري ارتباط مستقيمي با ايشان وجود نداشته يا حداقل يک سايت جهت طرح مسائل، اخبار، نقطه نظرات و پيشنهادات به طور مستقيم وجود ندارد؟
در هر حال فیلتـرينگ اينترنت همچون چاقويى دولبه ميتواند به همان شكل كه دسترسي به برخي سايتهاى غيرمفيد و غيراخلاقي را مسدود سازد، سايتهاي مفيد و سالم را نيز از دسترس كاربران دور كند. به نظر ميرسد پيگيري روشهايى براي اعلام و اصلاح فیلتـرينگ اشتباهي مهمترين كاري ميتواند باشد كه در بخش مخابراتي بايد صورت بگيرد؛ خصوصا آنكه حداقل در اين عرصه تاكنون سياستهاي جديد اعلام نشده است.
اما تلاش ايسنا براي پيگيري اين مسائل، پاسخ به ابهامات موجود و گفتوگو با مسوولان مربوطه درباره ويژگيهاي بانك اطلاعاتي فیلتـرينگ يا پالايش كشور و نقشي كه ميتواند در جهت رفع ناهماهنگيهاي موجود در اعمال فیلتـرينگ داشته باشد، تا لحظهي مخابره اين گزارش به نتيجه نرسيد.